حسن بن علی بن ابیطالب، دومین امام شیعیان، شخصیتی است که زندگی سیاسی او، به ویژه واقعه صلح با معاویه، چالشهای بنیادینی را در برابر دکترین عصمت و علم غیب امام ایجاد کرده است. ما در این بخش به واکاوی این پرسش میپردازیم که چگونه یک امام منصوب الهی تحت فشارهای سیاسی و نظامی، خلافت را به رقیب خود واگذار کرد و این تصمیم چگونه در طول تاریخ توسط الهیات شیعی توجیه شد تا از فروریختن اقتدار معنوی امامت جلوگیری شود؛ همچنین، این دسته به نقد گزارشهای متعدد تاریخی درباره زندگی خصوصی او، از جمله کثرت ازدواجها و طلاقها (مطروحه در منابع متقدم)، و مقایسه پارادوکسیکال رویکرد صلح طلبانه او با جنبش خونین برادرش حسین میپردازد تا نشان دهد که چگونه کنشهای این شخصیتهای تاریخی بیش از آنکه پیرو یک نقشه الهیِ پیش تعیین شده باشد، واکنشی انسانی به ضرورتهای قدرت، توازن قوا و واقعیتهای اجتماعی زمانه بوده است.
