علی بن حسین بن علی بن ابیطالب، معروف به سجاد، چهارمین امام شیعیان، شخصیتی کلیدی در تاریخ تشیع است که دوران امامت او نشاندهنده یک چرخش استراتژیک از «قیام مسلحانه» به «انزوای نیایشی» و کادرسازی مخفیانه پس از فاجعه کربلا بود. ما در این بخش به واکاوی این پارادوکس میپردازیم که چگونه امام چهارم در برابر وقایع خونینی نظیر «واقعه حره» و هتک حرمت مدینه توسط سپاه یزید، سکوت اختیار کرد و حتی به مروان بن حکم (دشمن دیرینه خاندان علی) پناه داد؛ این دسته به نقد این ادعا میپردازد که آیا این کنارهگیری از سیاست، ناشی از یک نقشه الهی و «علم غیب» بود یا یک ضرورت انسانی برای بقا در برابر قدرت بلامنازع امویان. همچنین، ما به تحلیل «صحیفه سجادیه» به عنوان ابزاری برای ترویج الهیاتِ تسلیم و دعا میپردازیم و نشان میدهیم که چگونه این متون در طول قرنها برای بازسازی روانی جامعه شکستخورده شیعه و تثبیت جایگاه روحانیت به کار گرفته شده است تا ناتوانی در تغییر واقعیتهای سیاسی زمانه را در پوششی از معنویت و پیوند با ماوراء پنهان کند.
