کار شاقه در چهاردیواری خانه؛ بررسی پدیده تلخ ازدواج زیر سن در افغانستان
هم زمان با نشر امار های نگران کننده ملل متحد در مورد کودکان کارگر، پدیده تلخ ازدواج اجباری دختران خردسال به عنوان نوعی پنهان از کار شاقه و برده داری خانگی در افغانستان به شدت افزایش یافته است. این دختران که گاهی تنها نه سال سن دارند، به جای رفتن به مکتب و تجربه بازی های کودکانه، در بدل پول به شوهر داده می شوند و در خانه های جدید شان مانند یک کنیزک به کارهای سخت و طاقت فرسا مجبور می گردند.
سازمان ملل متحد پیش از این هشدار داده بود که حدود ۱۳۸ میلیون کودک در جهان و بیشتر از ۱.۹ میلیون طفل در افغانستان درگیر کار های شاقه هستند. اما فعالان حقوق اجتماعی تاکید می کنند که امار واقعی در افغانستان بسیار بیشتر از این ارقام است، زیرا کار اجباری دختران خردسال در چهاردیواری خانه ها در هیچ امار رسمی ثبت نمی شود. فقر شدید، بحران عمیق اقتصادی و مسدود ماندن دروازه های مکاتب باعث شده است تا خانواده های درمانده، دختران خردسال خود را به ازدواج مردان بزرگ سال دراورند تا هم از بار مصارف خانواده کم کنند و هم پولی برای زنده ماندن به دست اورند.
گلثوم، یکی از باشندگان ولایت بادغیس که شاهد ازدواج زودهنگام دختر همسایه اش بوده است، با چشمان پر از اشک می گوید: دخترک هنوز ده سال هم نداشت و حتی نمی توانست لباس های خود را بشوید، اما او را به یک مرد مسن دادند. حالا از صبح تا شام باید برای یک خانواده بزرگ نان بپزد، کالا بشوید و کارهای سخت خانه را انجام دهد. او دیگر یک طفل نیست، بلکه یک کنیزک است که هیچ کس صدای گریه های او را نمی شنود و زیر بار مشکلات در حال از بین رفتن است.
سنت های ناپسند و ازدواج های زیر سن در افغانستان سابقه ای طولانی دارد، اما در سال های اخیر با فروپاشی اقتصاد خانواده ها و قطع کمک های جهانی، این روند به گونه چشم گیری شدت یافته است. دخترانی که پیش از این حد اقل امید به رفتن به صنف های درسی را داشتند، اکنون با بسته شدن نهاد های اموزشی، به طور کامل در خانه ها محبوس شده اند. خانواده ها به دلیل فقر مطلق، این اطفال معصوم را به عنوان یک راه حل اقتصادی می بینند و به ازدواج های اجباری تن می دهند که در واقع نوعی فروش نیروی کار است.
از نگاه تحلیلی، تبدیل شدن دختران خردسال به نیروی کار خانگی تحت پوشش ازدواج، یک فاجعه عمیق اجتماعی است که اینده نیمی از پیکر جامعه افغانستان را به نابودی می کشاند. این کودکان نه تنها از حق اموزش و سلامت جسمی و روانی محروم می شوند، بلکه نسل بعدی را نیز در محیطی پر از خشونت، بیسوادی و فقر پرورش خواهند داد. نادیده گرفتن این شکل پنهان از کار شاقه اطفال، تمام تلاش های جهانی برای حمایت از حقوق کودکان را بی نتیجه می سازد و جامعه افغانستان را در یک بحران تاریک و طولانی مدت غرق می کند.
